De acht Onderwijsknooppunten Palliatieve Zorg zetten zich in voor sterk en toekomstbestendig onderwijs over palliatieve zorg – van helpende tot specialist (NLQF 2 t/m 8), inclusief bij- en nascholing.
Sinds november 2024 worden de Onderwijsknooppunten gedeeltelijk ondersteund door NPPZ II, met als doel een structurele plek en bekostiging te realiseren, zodat zij ook na 2026 kunnen blijven bestaan. In nauwe afstemming met de ambassadeurs van de Onderwijsknooppunten is een borgingsplan opgesteld, waarin staat beschreven hoe de komende jaren wordt toegewerkt naar duurzame inbedding van de Onderwijsknooppunten Palliatieve Zorg.
We spraken met Liesbeth Hazelhorst, samen met Jenske Geerling ambassadeur van het Onderwijsknooppunt Palliatieve Zorg Consortium Ligare, en Ria Boel, samen met Jojanneke Thiessen ambassadeur van Onderwijsknooppunt Palliatieve Zorg Noord Holland Flevoland, over het belang van de Onderwijsknooppunten, het nieuwe borgingsplan en wat er nodig is om dit plan te laten slagen.
Wat doen de Onderwijsknooppunten Palliatieve Zorg precies, en welke bijdrage leveren zij aan de kwaliteit van onderwijs en zorg in jullie regio?
De Onderwijsknooppunten Palliatieve Zorg optimaliseren het onderwijs over palliatieve zorg. Liesbeth: “Het onderwijsknooppunt verbindt onderwijs, onderzoek en praktijk en slaat bovendien een brug tussen landelijke en regionale activiteiten op het gebied van deskundigheidsbevordering.” Ria: “Daar waar vraag en aanbod samenkomen, adviseren de ambassadeurs over onderwijs, bij- en nascholingen op alle niveaus van mbo tot WO +.”
Beiden benadrukken het belang van samenwerking met onderwijsinstellingen, onderzoekers, zorgverleners, patiënten en naasten om de kwaliteit van onderwijs en zorg te verbeteren. Ria: “We brengen partijen bij elkaar in de regio, zodat lokale successen landelijk opgeschaald kunnen worden.” Liesbeth: “Door in contact te zijn met onderwijsinstellingen creëren we bewustwording op management- en curriculumniveau. Palliatieve zorgverlening is een basiscompetentie voor alle zorgverleners die structurele aandacht in de opleidingen verdient. De verbinding maken met het sociaal domein is hierin ook belangrijk. Hierin trekken we samen op met de netwerk coördinatoren vanuit de Consortia in de regio’s.”
Waarom is het belangrijk dat de Onderwijsknooppunten ook na 2027 blijven bestaan, en wat betekent het dat er nu een landelijk gedragen borgingsplan ligt?
Volgens beide ambassadeurs is het behoud van de Onderwijsknooppunten essentieel om de ingezette beweging voort te zetten en palliatieve zorg een vanzelfsprekende plek in het onderwijs te geven. Ria: Je gooit toch niet het kind met het badwater weg?” Ze benadrukt dat de opgebouwde netwerken en contacten een solide basis vormen voor een toekomstbestendig onderwijscurriculum, waarin palliatieve zorg als vanzelfsprekend een onderdeel is van de basiszorg. Binnen de Onderwijsknooppunten zijn de ambassadeurs regionaal het eerste aanspreekpunt en op landelijk niveau werken de Onderwijsknooppunten nauw samen.
Beiden benadrukken het interprofessionele karakter van palliatieve zorg. Liesbeth: “Er valt nog veel te leren en te winnen in het domein-overstijgend en interprofessioneel scholen van zorgprofessionals.” Ria: “Actuele veranderingen in de zorg en welzijn vragen om voortdurende aanpassing van het onderwijs, zodat het relevant en zichtbaar blijft in curricula en bijscholingen.” Het landelijk gedragen borgingsplan van de Onderwijsknooppunten biedt hiervoor een stevige basis en geeft richting aan de toekomst.
Wat moet er volgens jou in 2026 echt gebeuren om dit plan te laten slagen en de borging van de onderwijsknooppunten te realiseren?
Om het plan te laten slagen en de borging van de Onderwijsknooppunten in 2026 te realiseren, is het essentieel dat continuïteit en goede borging centraal staan. Ria: “De Onderwijsknooppunten structureel onderbrengen, en dit niet aan de markt overlaten, is essentieel.” Het borgingsplan geeft sturing en stimuleert samenwerking tussen alle Consortia Palliatieve Zorg om te komen tot structurele ondersteuning en financiering van de Onderwijsknooppunten.
In 2026 dienen concrete stappen te worden gezet richting een gedegen borging en bekostiging van de Onderwijsknooppunten. Het is belangrijk dat de Onderwijsknooppunten hun netwerkfunctie, kennisdeling en ondersteuning van onderwijs, onderzoek en praktijk actief blijven invullen, zodat hun waarde en impact zichtbaar wordt. Alleen zo kunnen we ervoor zorgen dat deskundigheidsbevordering in palliatieve zorg ook na 2027 duurzaam blijft bestaan. Liesbeth: “Samen met de door NPPZ II ingezette campagnes als ‘Leven tot het laatst’ is dit het moment om de Onderwijsknooppunten duidelijk te positioneren.” Ria: “Goede palliatieve zorg begint bij goed onderwijs, en dat kan alleen als we nu handelen.”
Stevige basis
Liesbeth en Ria laten zien dat de Onderwijsknooppunten Palliatieve Zorg ervoor zorgen dat onderwijs, onderzoek en praktijk beter met elkaar in verbinding blijven en dat palliatieve zorg structureel een plek heeft in curricula en bijscholingen. Het borgingsplan voor de Onderwijsknooppunten wordt landelijk gedragen door alle Consortia Palliatieve Zorg. Het biedt een stevige basis om deze beweging duurzaam voort te zetten en de samenwerking tussen beroepsgroepen en ook binnen het sociaal domein verder te versterken.
Meer weten? Lees hier meer over de Onderwijsknooppunten. Lees het volledige borgingsplan hier.