Hoe organiseer en financier je zorg die per definitie domein overstijgend is? Die vraag staat centraal in het TAPA$‑experiment in de regio Oss‑Meierijstad‑Maashorst (OMM). In dit artikel reflecteren Martin Wijnen en Josca Heier-van Leerdam op de opbrengsten, uitdagingen en toekomst van deze manier van financieren.

Hoe zorgen we ervoor dat ouderen die langer zelfstandig thuis wonen ook in de laatste fase van hun leven de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben? Marthe van Andel is projectleider van de leerwerkplaats SamenLeven in Amsterdam Centrum, welke namens het Netwerk Palliatieve Zorg Amsterdam-Diemen in Amsterdam Centrum wordt uitgevoerd. Voor Marthe begint het antwoord niet bij ziekte of zorg, maar bij het dagelijks leven van mensen. Juist daarom is de leerwerkplaats sterk geworteld in het sociaal domein.

Hoe zorg je ervoor dat een kansrijk project niet stopt wanneer de subsidieperiode afloopt, maar blijvend onderdeel wordt van de dagelijkse zorgpraktijk? Palliatieve zorgverpleegkundige Willy van Zetten deelt haar ervaringen met het ontwikkelen én borgen van projecten binnen RST Zorgverleners.

“Maak gebruik van alle kennis en ervaring, middelen en materialen die er zijn en zet die in als implementatiestrategieën.” Vanuit die overtuiging werkt Els Verschuur aan Compassion, een project dat laat zien hoe palliatieve zorg voor mensen met COPD eerder en beter kan worden georganiseerd.

Binnen palliatieve zorg heeft kinderpalliatieve zorg een eigen dynamiek. Het vraagt specifieke kennis, vaardigheden én een sensitieve houding van zorg- en welzijnsprofessionals. Daarom zet het Kenniscentrum Kinderpalliatieve Zorg zich in voor duurzaam en samenhangend onderwijs. We spreken hierover met Marjolein Koot, opleidingscoördinator voor het hogere beroepsonderwijs binnen het Kenniscentrum.

Het Nationaal Programma Palliatieve Zorg II loopt ten einde; 2026 is het laatste programmajaar. Het is het jaar dat volop in het teken staat van het implementeren en borgen van de resultaten van het NPPZ II. “We weten inmiddels wel dat er ook na 2027 nog een regie- orgaan én een strategische ondersteuningsorganisatie zal zijn”, zegt programmadirecteur Erik-Jan Wilhelm. “Dat maakt borging een stuk makkelijker.”

Na een kleine tien jaar was het tijd voor een nieuwe versie van het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland. Deze geactualiseerde versie verschijnt deze zomer en wordt officieel gelanceerd op het NPPZ II congres op 30 september a.s.. Internist-oncoloog Maurice van der Vorst is voorzitter van een brede werkgroep die deze actualisatie uitvoert. “We willen met zijn allen dat het kwaliteitskader duurzaam verankerd raakt in de gezondheidszorg.”

Wat gebeurt er met de meldingen die binnenkomen bij het Praktijkteam Palliatieve zorg? Welke bijdrage levert dit team aan de verbetering van palliatieve zorg? Kim Smith en Daniëlle van Hemert beantwoorden deze vragen aan de hand van een aantal casussen over meldingen rondom het aanvragen van hulpmiddelen.

Van lokale campagne naar landelijke beweging  Tijdig met patiënten en naasten bespreken wat belangrijk is in de palliatieve fase hoort bij goede ziekenhuiszorg. Toch wordt proactieve zorgplanning (PZP) door medisch specialisten vaak nog niet voldoende ingezet: het gesprek vindt nog te vaak pas in de laatste fase plaats. Het NPPZ II investeert daarom in bewustwording: het PZP-gesprek […]

Als in de media palliatieve zorg wordt verbeeld, wordt vaak gekozen voor clichématige beelden: gerimpelde handen, ondergaande zon, wegwaaiende paardebloemen of herfstbladeren. Om de variatie in de beelden groter en levensechter te maken, heeft Stichting PZNL samen met ZonMw een Beeldwijzer en een Beeldbank Palliatieve Zorg ontwikkeld.   Niet alleen geschreven informatie, maar ook beelden bepalen hoe mensen naar palliatieve zorg kijken. Vooralsnog focussen veel beelden op een specifieke vorm van menselijke nabijheid […]

Maatschappelijke bewustwording creëren over palliatieve zorg is ook belangrijk voor mensen die moeite hebben met lezen en schrijven. Daarom ontwikkelde het NPPZ II al in 2023 de online lesmodule Steffie over palliatieve zorg. Zo kan iedereen in eigen tempo via beeld en geluid meer leren over palliatieve zorg. Eind vorig jaar is de module doorontwikkeld. […]

Rondreis kunstwerk ‘Blijf nabij’ door Nederland Het kunstwerk ‘Blijf nabij’ begon op 20 maart jl. in Amsterdam aan een rondreis door Nederland. “Het kunstwerk raakt aan iets wezenlijks”, stelde de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema vast. “Het maakt zichtbaar wat vaak verborgen blijft: de kracht van er zijn voor elkaar.” Dat ‘er zijn voor elkaar’ vormt […]

In 2025 stond bij 16 regionale Longpunten het thema ‘Nadenken over de toekomst; behandelwensen en behandelgrenzen’ centraal. Deze bijeenkomsten, gericht op mensen met COPD en hun naasten, onderstrepen de groeiende behoefte aan vroegtijdige zorgplanning buiten de medische setting.   Jaarlijks overlijden circa 7.000 mensen aan COPD. Palliatieve zorg komt voor hen vaak te laat. Het is […]

De kracht van de wijk vormt de basis voor de Leerwerkplaats Léven tot het Einde in Rotterdam. Diverse organisaties vormen samen een sterk netwerk van bewoners, vrijwilligers, onderwijsinstellingen en lokale organisaties, waarin mensen iets voor elkaar kunnen betekenen. Dennis Lohuis, mede-initiatiefnemer van Zorgvrijstaat Rotterdam, één van de deelnemende organisaties, vertelt er met verve over. ‘Léven […]

Linda Daniels – van Saase is waarnemend directeur-bestuurder van Patiëntenfederatie Nederland en lid van de Stuurgroep NPPZ II. Mary de Weerd is sinds juni 2023 werkzaam bij de Patiëntenfederatie als adviseur patiëntbelang palliatieve zorg. Vanuit deze rol is zij gedetacheerd om binnen het NPPZ II het patiëntperspectief te borgen. Samen geven ze antwoord op vragen hoe patiënten de huidige palliatieve zorg beleven en wat zij daar samen met hun achterban (patiëntenorganisaties) aan bijdragen.

De palliatieve zorg in Nederland is volop in beweging. Binnen het Integraal Zorgakkoord (IZA) wordt ingezet op een fundamentele herinrichting van de zorg, met als uitgangspunt: de juiste zorg, op de juiste plek voor alle patiënten in de palliatieve fase. Dat vraagt om intensieve regionale samenwerking tussen zorg, welzijn en het sociaal domein – en om professionals die over die grenzen heen kunnen werken.

Digitale ondersteuning van proactieve zorgplanning (pzp) staat of valt met informatie die op het juiste moment beschikbaar is – óók in de wijk. Wikje Muller-Draaistra, één van de voltijd Chief Nursing Information Officers (CNIO) in de VVT, vertelt wat er werkt, wat schuurt en waar de kansen liggen.

Goede palliatieve zorg vraagt om zorgprofessionals die niet alleen medisch bekwaam zijn, maar ook het gesprek durven voeren over kwaliteit van leven, wensen en het naderende einde. Toch krijgt palliatieve zorg in opleidingen nog niet altijd de aandacht die het verdient. Geneeskundestudent Lieke Siedenburg vertelt hoe zij dit ervaart.

Palliatieve zorg is geen losstaand zorgprogramma, maar een manier van werken die verweven is met het dagelijks handelen. Dat is precies wat er bij Accolade Zorg in Assen is gebeurd. Al jaren wordt hier bewust geïnvesteerd in palliatieve zorg: in kennis, in samenwerking en vooral in het gesprek met bewoners en naasten. Kwaliteitsverpleegkundige Alie Geerts en verpleegkundige Jessica Stuip vertellen hoe palliatieve zorg stap voor stap is ‘geland’ op de werkvloer.

Goede palliatieve zorg begint bij goed onderwijs. Toch krijgt dit onderwerp in veel zorgopleidingen nog niet vanzelfsprekend de aandacht die het verdient. De Onderwijsknooppunten Palliatieve Zorg brengen daar verandering in. In Zuidwest-Nederland zetten ambassadeurs Dennis Verwoert en Marieke Groot zich in om palliatieve zorg structureel te verankeren in het onderwijs.

“Hospices zijn in korte tijd wat meer van ‘ik’ naar ‘wij’ gegaan”, zegt René Edinga van VPTZ-Nederland over het project ‘Versterken Hospicezorg’, dat afgelopen twee jaar heeft gedraaid, als onderdeel van het Nationaal Programma Palliatieve Zorg II. Behalve VPTZ-Nederland waren ook de Associatie Hospicezorg Nederland en ActiZ, als vertegenwoordiger van VVT-organisaties, hierbij betrokken. Een gesprek over regionale én landelijke samenwerking, kwaliteit van hospicezorg en de benodigde capaciteit voor toekomstbestendige hospicezorg.

Passende palliatieve zorg draait om wat er echt toe doet in de laatste levensfase. Juist nu de zorg onder druk staat, ziet Philippine van Utenhove, Beleidsmedewerker (projectleider palliatieve zorg) bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), hoe groot de meerwaarde is van zorg die aansluit bij wensen, waarden en behoeften van patiënten. In dit gesprek licht ze toe welke rol bekostiging speelt bij het mogelijk maken van het goede gesprek.

‘Beeld van het land’ is een landelijk instrument en lerend systeem dat inzicht geeft in de ontwikkeling van de implementatie van het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland. Het brengt initiatieven, ervaringen en resultaten uit regionale Netwerken Palliatieve Zorg samen en maakt deze zichtbaar via een overzichtelijke website.

De Netwerken Palliatieve Zorg in de regio Midden-Nederland hebben de afgelopen periode intensief gewerkt aan het uitvoeren van een Netwerkevaluatie. Het reflecteren op samenwerking was een katalysator voor eigenaarschap, zichtbaarheid en gezamenlijke ambitie. Mirjam Velting (netwerkcoördinator Utrecht Stad en Zuidoost Utrecht) en Nienke Goemaat (netwerkcoördinator Utrecht Zuid en Noordwest Utrecht) delen hun ervaringen, inzichten en lessen.

Jacoline van den Driest (huisarts) en Janet van den Berg (POH ouderen/somatiek) vormen al jaren een vast duo in de ouderenzorg én in de palliatieve zorg. Ze werken in het gezondheidscentrum Levinas in Rotterdam en zetten twee overlegvormen in om kwetsbare patiënten goed in beeld te houden: het MDO Ouderen en het PaTz overleg. Hoe versterken deze overlegvormen elkaar in de laatste levensfase van kwetsbare ouderen? En waar liggen nog kansen voor verbetering? 

Het Expertise Centrum Palliatieve Zorg van het UMC Utrecht ontwikkelt samen met zo’n dertig hospices een opname-instrument dat extreem korte of lange opnames helpt voorkomen. “Met dit instrument kunnen we patiënten de best passende zorg geven”, zegt onderzoeker Everlien de Graaf. 

De Kansrijke projecten binnen het Nationaal Programma Palliatieve Zorg II (NPPZ II) helpen bewezen interventies uit de palliatieve zorg sneller hun weg te vinden naar de praktijk. In dit interview vertellen Moniek Zijlstra-Vlasveld en Famke van Heeckeren tot Overlaer hoe de samenwerking vorm krijgt, welke rol het Leerwerkplatform speelt en wat deze aanpak oplevert voor de palliatieve zorg in Nederland.

Sinds 2017 zet Eveline zich actief in binnen zorgtransformatie projecten in het Gooi, waar de vier grote VVT-instellingen uit de regio hun krachten hebben gebundeld in het Regio Kompas. Samen met de Rhogo, de regionale huisartsenvereniging, onderzoeken ze hoe betere samenwerking kan bijdragen aan passende ouderenzorg in de eerste lijn.

“Het wensenboekje moest niet vóór mensen worden gemaakt, maar mét hen”, aldus Marloes Otte (projectcoördinator bij Netwerk Palliatieve Zorg Roosendaal, Bergen op Zoom en Tholen (RBT)). Zij was nauw betrokken bij het NPPZ II-stimuleringsproject ‘Implementeren patiënten versie palliatief zorgpad en wensenboekje’.

Vanuit een vast multidisciplinair overleg (MDO) integreert Nina Damo elementen uit de PaTz-werkwijze, waardoor vroegsignalering, gezamenlijke besluitvorming en continuïteit van zorg ontstaat. Hiermee vernieuwt zij de zorg voor kwetsbare ouderen en palliatieve patiënten.

Het verspreiden van tijdige en deskundige palliatieve zorg thuis op lokaal niveau is dé drijfveer achter Stichting PaTz (Palliatieve Zorg Thuis). Deze maand op het PaTz podium: een inspirerend voorbeeld uit Twente, waar drie netwerken als Netwerken Palliatieve Zorg Twente functioneren als één netwerk met een dagelijks bestuur. 

“Als er één ding is dat zeker over het Programma gezegd kan worden, is dat het Programma het palliatieve vuurtje binnen tal van organisaties en instituten heeft aangewakkerd.”

De acht Onderwijsknooppunten Palliatieve Zorg zetten zich in voor sterk en toekomstbestendig onderwijs over palliatieve zorg. We spraken met Liesbeth Hazelhorst en Ria Boel over het belang van de Onderwijsknooppunten, het nieuwe borgingsplan en wat er nodig is om dit plan te laten slagen.

Als je als zorgverlener cultuursensitief wilt werken, zijn er verschillende hulpmiddelen die je kunnen helpen om samen met mensen met een migratieachtergrond in de palliatieve fase en hun naasten tijdig het gesprek aan te gaan over de zorg die nodig is. Een van deze hulpmiddelen is het praatkaarten palliatieve zorg (ontwikkelaar: Pharos). Marleen Oomes, Verpleegkundig Specialist Palliatieve Zorg in […]

Op 18 november vond in het Amstelland ziekenhuis in Amstelveen de eerste themabijeenkomst (in samenwerking met het NPPZ II) ‘Proactieve zorgplanning voor mensen met een eerste generatie migratieachtergrond’ plaats. Habiba Chrifi-Hammoudi en Housnia el Mimouni gingen samen met twaalf zorgprofessionals, waaronder verpleegkundig specialisten, maatschappelijk werkers en casemanagers dementie, in gesprek over palliatieve zorg en de […]

Elodie Vonk is verpleegkundig consulent in het TOPZ-team (Team Ondersteuning bij Palliatieve Zorg) in het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda en een van de hoofdpersonen in de campagne. “Ik begeleid mensen die ongeneeslijk ziek zijn. Dat doe ik met een heel team, gelukkig.”

Het verspreiden van tijdige en deskundige palliatieve zorg thuis op lokaal niveau is dé drijfveer achter Stichting PaTz (Palliatieve Zorg Thuis). Dit gebeurt in PaTz groepen, die bestaan uit ten minste huisartsen, (wijk)verpleegkundigen en een in palliatieve zorg gespecialiseerde zorgverlener. Samen bespreken zij patiënten in de palliatieve fase en/of een thema binnen de palliatieve zorg. […]

“We dromen van een gemeente waar zorg en welzijn echt hand in hand gaan. Waar we elkaar kennen, makkelijk weten te vinden en samen klaarstaan voor mensen in de laatste fase van hun leven.” Aldus Bart Schweitzer uit Muiden, en voormalig huisarts. Hij is initiatiefnemer van de beweging ‘Samen leven tot het laatst’ in de gemeente Gooise Meren. Deze beweging is opgezet naar het voorbeeld van Compassionate Communities; zogenaamde zorgzame gemeenschappen en […]

Netwerk Palliatieve Zorg Oostelijk Zuid-Limburg (OZL) heeft met behulp van de Netwerkevaluatie belangrijke stappen gezet om inzicht te krijgen in de huidige stand van zaken en de rol van bestuurders en organisaties binnen het netwerk. In een interview met Jolanda Timmermans-Joosten, netwerkcoördinator van dit netwerk, kwam de waarde van deze netwerkevaluatie naar voren.  20 jaar […]

In het kader van het project ‘Versterken hospicezorg’ onderzoekt één van de Brabantse Netwerken Palliatieve Zorg (regio Bergen op Zoom, Roosendaal, Tholen) hoe de zorg voor mensen met psychiatrische aandoeningen het best verleend kan worden. GGZ, hospices en thuiszorginstellingen werken hierin samen. “Wat dit project oplevert, kan een blauwdruk worden voor andere regio’s”, zegt projectleider Marloes Otte.

Nell Tol werkt bij Cordaan, als verzorgende in de Amsterdamse wijk Buitenveldert. Ze bezoekt er vooral thuiswonende ouderen. De meesten zijn ongeneeslijk ziek, of kennen een optelsom van ziektes en kwalen. “Ik vind het met heel mijn hart een prachtige baan.”

Esther Mulders (transmuraal palliatief verpleegkundige en sinds kort ook geestelijk begeleider in het Netwerk Palliatieve Zorg regio Roosendaal, Bergen op Zoom, Tholen) vertelt in de campagne Eigenwijzer van ActiZ over De kracht van het open gesprek en proactieve zorgplanning in de laatste levensfase.

“De stem van patiënten en naasten moet luid en duidelijk hoorbaar zijn” – Interview met Marcella Tam, projectleider Consortium Propallia. In dit interview vertelt Marcella Tam over haar persoonlijke drijfveren, de speerpunten van het meerjarenplan, de waarde van uitwisseling met andere consortia en haar wensen voor de komende periode. 

Hoe kun je ervoor zorgen dat iemand die niet meer beter wordt een fijne dag heeft? En wat hebben je collega’s nodig om dit samen waar te maken? Deze vragen houden Rick van Steijn, kwaliteitsverpleegkundige bij ouderenzorgorganisatie Amstelring, dagelijks bezig.

Danielle Budike-Bijnaar is praktijkverpleegkundige bij de Noord-Hollandse zorgorganisatie Evean en een van de hoofdpersonen in de campagne. Volgens haar kan iedereen van betekenis zijn in de laatste fase van een leven.

Tijdens hun opleiding tot palliatieve zorg verpleegkundige aan de Erasmus MC Academie in Rotterdam ontmoetten Chayenne van den Oever en Astrid Bekker bij ouderenzorgorganisatie Aafje een bijzondere vrouw: Nel, 91 jaar oud, fragiel, met een zachte blik en een sluier van dementie. Haar lichaam was moe, haar behandeling gestopt. En juist in die laatste fase, toen alles leek te vertragen, kwam er een onverwachte wens naar boven.

De Zelfevaluatie Palliatieve Zorg voor zorgorganisaties geeft de organisatie een kijkje in de eigen keuken en maakt verbeterpunten inzichtelijk. Voor dit artikel spraken we met twee zorgverleners uit het Bravis ziekenhuis (Roosendaal- Bergen op Zoom): Angelique de Wit – van Bergen, Zorgmanager Oncologie en kartrekker op het gebied van palliatieve zorg en Bregina Maranus, adviseur […]

De kennis over palliatieve zorg neemt alsmaar toe. Hoe krijg je die kennis geborgd in de opleidingen en in het werkveld? Over die vraag buigt Nienke Bijman zich dagelijks in haar werk als senioradviseur deskundigheidsbevordering voor het NPPZ II.

“Veel mensen kennen de term ‘palliatieve zorg’ niet. Door uit te leggen wat het inhoudt – zorg in de laatste levensfase – ontstaat bewustwording. Pas dan kunnen mensen zich voorbereiden op wat komt.”

Hennita Schoonheim is programmamanager van het IZA Transformatieplan palliatieve zorg, dat als ondertitel ‘Implementatie Kwaliteitskader palliatieve zorg (inclusief ACP) in Drenthe & Steenwijkerland’ meekreeg.

Huisarts Toosje Valkenburg is vanuit Unicum Huisartsenzorg één van de initiatiefnemers van het Transformatieplan palliatieve zorg voor Midden-Nederland.

Nancy Plum is als projectmanager betrokken bij het Transformatieplan palliatieve zorg in de regio Mijnstreek. Als eerbetoon aan de vorig jaar overleden Heerlense huisarts Mirjam Willemsen, heeft het plan de titel gekregen van het boek dat Willemsen kort voor haar overlijden publiceerde: ‘Het laatste hoofdstuk. Over leven, loslaten en doodgaan’.

Internist en hoogleraar palliatieve geneeskunde Marieke van den Beuken van het Maastricht Universitair Medisch Centrum is één van de krachten achter het Transformatieplan palliatieve zorg Maastricht-Heuvelland, dat als titel “Palliatieve zorg: We kunnen het maar één keer goed doen!” kreeg.

Het Nationaal Programma Palliatieve Zorg (NPPZ) II is halverwege. In een gesprek blikt Erik-Jan Wilhelm, directeur van het programma, terug op de afgelopen twee jaar en vooruit op de komende twee jaar.

Met het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland als steun in de rug, zet beroepsvereniging V&VN afdeling Palliatieve Zorg zich in om de positie te verduidelijken van verpleegkundigen, verzorgenden en verpleegkundig specialisten die in palliatieve zorg gespecialiseerd zijn. Palliaweb ging erover in gesprek met de duo-voorzitters van V&VN Palliatieve zorg, Lijdi Hoogenboom en Sjaak Thijssen.

Half februari vierde het Netwerk Palliatieve Zorg regio Arnhem en De Liemers het bestaan van de Palliatieve Zorg-coach. Tijdens deze bijeenkomst werd een animatie over het project gepresenteerd en sprak men over ervaringen, resultaten en de synergie die in de regio rondom dit initiatief is ontstaan.

Op 13 februari 2025 is in de regio Zuid-Kennemerland en Meerlanden het Transmuraal Expertiseteam Palliatieve Zorg (TEPZ) met een symposium gestart. Simone Koops (voorzitter van de regiegroep Meerlanden van het Netwerk Palliatieve Zorg en tevens directeur-bestuurder van hospice Bardo) en Anouk Baars (strategisch adviseur en coördinator palliatieve zorg bij Zilveren Kruis) vertellen over hun rol en hoe dit project in deze regio tot stand is gekomen en is aangepakt.

Vanuit de Stimuleringsregeling Bijeenkomsten Palliatieve Zorg worden tal van bijeenkomsten gehouden, voor diverse groepen burgers. ‘Een persoonlijke benadering is daarbij een belangrijke vereiste’, zegt Chrifi-Hammoudi. 

Het organiseren van onderzoekscafés is één van de manieren waarop Ligare, het Consortium Noordoost-Nederland, de driehoek van onderzoek, onderwijs en praktijk met elkaar wil verbinden. Myrna Pelgrum-Keurhorst en Alie Geerts gaan in gesprek over de doelen van dit onderzoekscafé.

Ook Consortium PalZO diende in juli jl. een projectaanvraag in voor de Stimuleringsimpuls Versterken Hospicezorg. Projectgroepleden Wilma Ratering en Ineke Bennink vertellen over hun ervaringen in Zuidoost Nederland.

Projectleider Marianka Brouwer wist bij Propallia in korte tijd, samen met collega-projectleider Tanja Klos en de coördinatoren van de Netwerken Palliatieve Zorg, de ongeveer dertig hospicevoorzieningen in haar regio te bewegen om zeven projecten op te pakken.

In de regio West-Brabant Oost werken de vier huidige hospices sinds 1 november jl. met een regionaal coördinatiepunt. “We willen dat iedereen op het juiste moment naar het juiste hospice komt”, zegt Ruben Kruithof, die als projectleider – samen met Miranda Groenenberg – betrokken is bij het project ‘Versterken Hospicezorg’ in deze regio.

In dit interview vertellen Esther Soff, gespecialiseerd wijkverpleegkundige Palliatieve en Oncologische zorg, Dora van den Berg, locatiemanager Revalidatiecentrum Zuiderhout, en Irénée Wolfs, locatiemanager Woonzorgcentrum De Houttuinen van Zorgbalans, over het gebruik van de Zelfevaluatie Palliatieve Zorg voor zorgorganisaties.

Limburg diende in juli jl. een projectaanvraag in voor de Stimuleringsimpuls Versterken Hospicezorg. Nu men een heel eind op dreef is met het project, licht projectleider Lilian Poulsen in een gesprek het hoe en waarom toe.

Het Generiek kompas is nauw verbonden met het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland. Hoe kan het Generiek kompas zoveel mogelijk profiteren van de kennis en kunde die in het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland zit?

Dat het project ‘Versterken hospicezorg’ haar vruchten begint af te werpen, merkt Pieternel Geurts heel duidelijk. Geurts is coördinator in een aantal regio’s in Zuidwest Nederland, waarin hospices de samenwerking met elkaar hebben opgezocht.

Hoe meet je de kwaliteit van palliatieve zorg in jouw zorgorganisatie? Waar sta je in het toepassen van palliatieve zorg? En, waar kun je ontwikkelen en verbetering toepassen? De Zelfevaluatie VPTZ en de Zelfevaluatie Palliatieve Zorg van Stichting PZNL geven antwoord op deze vragen.

Het Nationaal Programma Palliatieve Zorg (NPPZ) II is halverwege. In een gesprek blikt Erik-Jan Wilhelm, directeur van het programma, terug op de afgelopen twee jaar en vooruit op de komende twee jaar.

In dit interview vertelt Marjolein Vrolijk, verpleegkundig coördinator palliatieve zorg bij Zorggroep Manna in Twente, over het gebruik van de Zelfevaluatie Palliatieve Zorg voor zorgorganisaties.

De wegwijzer Palliatieve Zorg Zeeland is een visualisatie van de route die een patiënt doorloopt vanaf de signalering van de palliatieve fase tot en met de nazorg.

Judith Sloothaak, wijkverpleegkundige bij Sensire, vertelt over haar ervaringen met het communicatieplatform voor laagdrempelige en snelle communicatie tussen patiënten, mantelzorgers en alle betrokken zorgverleners.

“Er zijn veel overeenkomsten tussen palliatieve zorg en de zorg voor thuiswonende kwetsbare ouderen”, aldus Astrid Kodde, huisarts, kaderarts palliatieve zorg en medisch adviseur bij stichting PaTz.

In dit filmpje vertellen bezoekers aan een bijeenkomst over palliatieve zorg in Stramproy wat zij hiervan hebben opgestoken.

Netwerk Palliatieve Zorg Haaglanden is één van de vier netwerken die meewerkte aan de pilot Netwerkevaluatie. Sven Zeilstra, programmaleider Palliatieve Zorg bij de Vereniging Transmurale Zorg Den Haag, vertelt hoe dat in z’n werk ging en hoe hij het heeft ervaren.

Door patiënten te betrekken bij projecten in onderzoek, onderwijs en de praktijk, wordt de palliatieve zorg beter. Voor elk Consortium stelt het NPPZ II daarom budget en ondersteuning beschikbaar voor het (door)ontwikkelen van patiënten- en naastenparticipatie.

Ook in Drenthe wordt hard gewerkt aan het IZA Transformatieplan palliatieve zorg. Ron Wissink, voorzitter Raad van Bestuur van Dokter Drenthe en huisarts, vertelt over de gang van zaken en zijn ervaringen in Drenthe.

Om goede zorg te bieden aan mensen in de palliatieve levensfase is het belangrijk tijdig te weten wat iemand wel of juist niet wil aan zorg. Onder meer Dianne Boxman, adviseur palliatieve zorg bij Stichting PZNL spreekt daarover in het webinar Proactieve zorgplanning in de palliatieve fase: van richtlijn naar praktijk.

In aansluiting op het verhaal over de Mijnstreek en het IZA Transformatieplan palliatieve zorg van Fabienne Warmerdam, internist-oncoloog Zuyderland ziekenhuis, neemt Sandra Boots het stokje over voor een gesprek en deelt zij haar ervaringen met de plannen in de Mijnstreek vanuit het perspectief van een regioadviseur PZNL.

Zuid-Oost Limburg startte in september 2023 met het IZA Transformatieplan palliatieve zorg. In een gesprek licht Fabienne Warmerdam (internist-oncoloog, kaderarts Palliatieve Zorg, Zuyderland Sittard-Geleen) het hoe en waarom toe.