De Kansrijke projecten binnen het Nationaal Programma Palliatieve Zorg II (NPPZ II) helpen bewezen interventies uit de palliatieve zorg sneller hun weg te vinden naar de praktijk. Niet door alleen te investeren in financiering, maar door opschaling te combineren met leren en inhoudelijke begeleiding. Daarom werken ZonMw en Stichting PZNL hierin nauw samen, met het NPPZ II Leerwerkplatform als verbindende schakel.
Moniek Zijlstra-Vlasveld (implementatiespecialist bij ZonMw) en Famke van Heeckeren tot Overlaer (adviseur deskundigheidsbevordering bij Stichting PZNL) begeleiden deze Kansrijke projecten gezamenlijk. In dit interview vertellen zij hoe die samenwerking vorm krijgt, welke rol het Leerwerkplatform speelt en wat deze aanpak oplevert voor de palliatieve zorg in Nederland.
Samenspel tussen financiering en praktijk
Binnen de samenwerking tussen ZonMw en Stichting PZNL zijn de verantwoordelijkheden duidelijk verdeeld, maar sterk met elkaar verweven. Moniek: “Vanuit ZonMw hebben we goed zicht op de resultaten die Palliantie-projecten opleveren. We beoordelen deze aan de hand van criteria om te bepalen of een interventie ‘kansrijk’ is.” Famke: “Die resultaten maken we vervolgens zichtbaar via Palliaweb, zodat zorgorganisaties kunnen zien wat een interventie inhoudt, wat het oplevert en wat nodig is voor implementatie.”
Om de opschaling verder te stimuleren, stelt ZonMw stimuleringssubsidies beschikbaar voor zorgorganisaties. Hiermee ondersteunt ZonMw hen bij de implementatie en borging van een kansrijke interventie in hun eigen context.
Famke vult aan: “Vanuit Stichting PZNL blijven wij dicht bij de praktijk door mee te denken over implementatievraagstukken en complexe casuïstiek en leer- en uitwisselmomenten, zoals intervisies, inhoudelijke bijeenkomsten en de werkconferentie te organiseren. Juist die combinatie zorgt voor samenhang tussen beleid, leren en praktijk.”
Wat zijn Kansrijke projecten?
De Kansrijke projecten bestaan uit bestaande interventies en hulpmiddelen die aantoonbaar bijdragen aan betere palliatieve zorg. Ze zijn geselecteerd uit verschillende Palliantie-projecten van ZonMw. “Het gaat om initiatieven waarvan de effectiviteit al is aangetoond en die impact hebben op patiënten en/of zorgverleners”, zegt Famke.
Belangrijk daarbij is dat ‘kansrijk’ geen vaststaand label is. Moniek: “Soms is eerst nog verdere doorontwikkeling of aanvullend onderzoek nodig voordat een interventie klaar is voor opschaling. Kansrijkheid kan dus ook veranderen in de tijd.”
Bij elk Kansrijk project is een implementatiehandreiking ontwikkeld. “Daarin delen we niet alleen wat werkt, maar vooral ook hoe je het kunt toepassen in je eigen organisatie”, aldus Famke. “Dat maakt landelijke opschaling realistischer en haalbaarder.”
Het Leerwerkplatform als versneller van leren en verbeteren
Het NPPZ II Leerwerkplatform vormt een belangrijke schakel binnen de Kansrijke projecten. “Het biedt projectteams een veilige en inspirerende omgeving om uit hun eigen context te stappen en te leren van anderen met vergelijkbare vraagstukken”, vertelt Famke. Via intervisies, bijeenkomsten, de werkconferentie en het online platform wisselen projectteams ervaringen uit en delen zij kennis. “Zo hoeven zij niet telkens opnieuw het wiel uit te vinden en kunnen opbrengsten uit projecten sneller worden benut in de praktijk.”
Ook voor ZonMw is die ondersteuning essentieel. “Implementatie is geen rechtlijnig proces”, benadrukt Moniek. “Juist omdat het dynamisch en soms onvoorspelbaar is, helpt het enorm als zorgorganisaties van elkaar kunnen leren en hierin begeleid worden.”
Samen hopen zij dat deze aanpak bijdraagt aan een zorgpraktijk waarin leren en verbeteren vanzelfsprekend zijn. Door Kansrijke projecten te verbinden aan het Leerwerkplatform, wordt de kans vergroot dat bewezen interventies daadwerkelijk worden toegepast en dat zorgprofessionals beschikken over praktische handvatten om de palliatieve zorg voor patiënten en hun naasten te verbeteren.
Tips voor het veld: klein beginnen, successen delen
Tot slot hebben Moniek en Famke een duidelijke boodschap voor projectleiders, partners en beleidsmakers. Moniek: “Implementatie vraagt een lange adem. Pak het planmatig aan, betrek de mensen om wie het gaat en denk al tijdens je project na over borging en opschaling.”
Famke benadrukt het belang van haalbaarheid en zichtbaarheid. “Maak successen expliciet zichtbaar, hoe klein ze ook zijn. Dat creëert enthousiasme en draagvlak. En begin klein en haalbaar. In de palliatieve zorg ligt veel laaghangend fruit: aanpassingen die relatief eenvoudig zijn door te voeren en toch direct verschil maken.”
Samen vormen die lessen de kern van de Kansrijke projecten: leren van wat werkt, samen verder bouwen en stap voor stap bijdragen aan betere palliatieve zorg.
—————————————————————————————————————
Dit interview maakt deel uit van een serie over gedeelde ervaringen en geleerde lessen binnen het Nationaal Programma Palliatieve Zorg II (NPPZ II). Binnen het NPPZ II worden kennis en ervaringen gedeeld, zodat anderen geïnspireerd raken en leren van elkaars aanpak en projecten.