Kwaliteitskader palliatieve zorg

14 Samenwerkingspartijen hebben het herziene Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland geautoriseerd. Daarmee is een belangrijke mijlpaal bereikt: de laatste fase van het actualisatieproces is afgerond. Tijdens het NPPZ II congres op 30 september a.s. wordt het vernieuwde kwaliteitskader officieel gelanceerd en is vanaf dat moment digitaal beschikbaar.

Na een kleine tien jaar was het tijd voor een nieuwe versie van het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland. Deze geactualiseerde versie verschijnt deze zomer en wordt officieel gelanceerd op het NPPZ II congres op 30 september a.s.. Internist-oncoloog Maurice van der Vorst is voorzitter van een brede werkgroep die deze actualisatie uitvoert. “We willen met zijn allen dat het kwaliteitskader duurzaam verankerd raakt in de gezondheidszorg.”

Op 4 februari 2026 is met de afvaardiging van de VWS werkconferentie 2025 verder gesproken over de koers om toe te werken naar overeenstemming over een plan van aanpak voor het inrichten van een landelijke structuur.

Het thema ‘Impact maken met jouw project’ stond op 13 november 2025 in de schijnwerpers tijdens de NPPZ II Werkconferentie van het Nationaal Programma Palliatieve Zorg II in Ede.

De gemandateerde werkgroep Actualisatie kwaliteitskader is op woensdag 29 oktober jl. met de commentaarfase gestart. Partijen betrokken bij palliatieve zorg zijn uitgenodigd om inhoudelijk feedback te geven op de voorgestelde wijzigingen.

Hoe geef je palliatieve zorg bij dementie een vaste plek in de dagelijkse praktijk? En hoe zorg je ervoor dat zorg- en welzijnsprofessionals daarin samen optrekken?

Hoe zorgen we ervoor dat ouderen die langer zelfstandig thuis wonen ook in de laatste fase van hun leven de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben? Marthe van Andel is projectleider van de leerwerkplaats SamenLeven in Amsterdam Centrum, welke namens het Netwerk Palliatieve Zorg Amsterdam-Diemen in Amsterdam Centrum wordt uitgevoerd. Voor Marthe begint het antwoord niet bij ziekte of zorg, maar bij het dagelijks leven van mensen. Juist daarom is de leerwerkplaats sterk geworteld in het sociaal domein.

Hoe zorg je ervoor dat een kansrijk project niet stopt wanneer de subsidieperiode afloopt, maar blijvend onderdeel wordt van de dagelijkse zorgpraktijk? Palliatieve zorgverpleegkundige Willy van Zetten deelt haar ervaringen met het ontwikkelen én borgen van projecten binnen RST Zorgverleners.

“Maak gebruik van alle kennis en ervaring, middelen en materialen die er zijn en zet die in als implementatiestrategieën.” Vanuit die overtuiging werkt Els Verschuur aan Compassion, een project dat laat zien hoe palliatieve zorg voor mensen met COPD eerder en beter kan worden georganiseerd.

Binnen palliatieve zorg heeft kinderpalliatieve zorg een eigen dynamiek. Het vraagt specifieke kennis, vaardigheden én een sensitieve houding van zorg- en welzijnsprofessionals. Daarom zet het Kenniscentrum Kinderpalliatieve Zorg zich in voor duurzaam en samenhangend onderwijs. We spreken hierover met Marjolein Koot, opleidingscoördinator voor het hogere beroepsonderwijs binnen het Kenniscentrum.

Na een kleine tien jaar was het tijd voor een nieuwe versie van het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland. Deze geactualiseerde versie verschijnt deze zomer en wordt officieel gelanceerd op het NPPZ II congres op 30 september a.s.. Internist-oncoloog Maurice van der Vorst is voorzitter van een brede werkgroep die deze actualisatie uitvoert. “We willen met zijn allen dat het kwaliteitskader duurzaam verankerd raakt in de gezondheidszorg.”

De kracht van de wijk vormt de basis voor de Leerwerkplaats Léven tot het Einde in Rotterdam. Diverse organisaties vormen samen een sterk netwerk van bewoners, vrijwilligers, onderwijsinstellingen en lokale organisaties, waarin mensen iets voor elkaar kunnen betekenen. Dennis Lohuis, mede-initiatiefnemer van Zorgvrijstaat Rotterdam, één van de deelnemende organisaties, vertelt er met verve over. ‘Léven […]

De palliatieve zorg in Nederland is volop in beweging. Binnen het Integraal Zorgakkoord (IZA) wordt ingezet op een fundamentele herinrichting van de zorg, met als uitgangspunt: de juiste zorg, op de juiste plek voor alle patiënten in de palliatieve fase. Dat vraagt om intensieve regionale samenwerking tussen zorg, welzijn en het sociaal domein – en om professionals die over die grenzen heen kunnen werken.

Goede palliatieve zorg vraagt om zorgprofessionals die niet alleen medisch bekwaam zijn, maar ook het gesprek durven voeren over kwaliteit van leven, wensen en het naderende einde. Toch krijgt palliatieve zorg in opleidingen nog niet altijd de aandacht die het verdient. Geneeskundestudent Lieke Siedenburg vertelt hoe zij dit ervaart.

Palliatieve zorg is geen losstaand zorgprogramma, maar een manier van werken die verweven is met het dagelijks handelen. Dat is precies wat er bij Accolade Zorg in Assen is gebeurd. Al jaren wordt hier bewust geïnvesteerd in palliatieve zorg: in kennis, in samenwerking en vooral in het gesprek met bewoners en naasten. Kwaliteitsverpleegkundige Alie Geerts en verpleegkundige Jessica Stuip vertellen hoe palliatieve zorg stap voor stap is ‘geland’ op de werkvloer.

Goede palliatieve zorg begint bij goed onderwijs. Toch krijgt dit onderwerp in veel zorgopleidingen nog niet vanzelfsprekend de aandacht die het verdient. De Onderwijsknooppunten Palliatieve Zorg brengen daar verandering in. In Zuidwest-Nederland zetten ambassadeurs Dennis Verwoert en Marieke Groot zich in om palliatieve zorg structureel te verankeren in het onderwijs.

Passende palliatieve zorg draait om wat er echt toe doet in de laatste levensfase. Juist nu de zorg onder druk staat, ziet Philippine van Utenhove, Beleidsmedewerker (projectleider palliatieve zorg) bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), hoe groot de meerwaarde is van zorg die aansluit bij wensen, waarden en behoeften van patiënten. In dit gesprek licht ze toe welke rol bekostiging speelt bij het mogelijk maken van het goede gesprek.

De Kansrijke projecten binnen het Nationaal Programma Palliatieve Zorg II (NPPZ II) helpen bewezen interventies uit de palliatieve zorg sneller hun weg te vinden naar de praktijk. In dit interview vertellen Moniek Zijlstra-Vlasveld en Famke van Heeckeren tot Overlaer hoe de samenwerking vorm krijgt, welke rol het Leerwerkplatform speelt en wat deze aanpak oplevert voor de palliatieve zorg in Nederland.

“Het wensenboekje moest niet vóór mensen worden gemaakt, maar mét hen”, aldus Marloes Otte (projectcoördinator bij Netwerk Palliatieve Zorg Roosendaal, Bergen op Zoom en Tholen (RBT)). Zij was nauw betrokken bij het NPPZ II-stimuleringsproject ‘Implementeren patiënten versie palliatief zorgpad en wensenboekje’.

De acht Onderwijsknooppunten Palliatieve Zorg zetten zich in voor sterk en toekomstbestendig onderwijs over palliatieve zorg. We spraken met Liesbeth Hazelhorst en Ria Boel over het belang van de Onderwijsknooppunten, het nieuwe borgingsplan en wat er nodig is om dit plan te laten slagen.

“We dromen van een gemeente waar zorg en welzijn echt hand in hand gaan. Waar we elkaar kennen, makkelijk weten te vinden en samen klaarstaan voor mensen in de laatste fase van hun leven.” Aldus Bart Schweitzer uit Muiden, en voormalig huisarts. Hij is initiatiefnemer van de beweging ‘Samen leven tot het laatst’ in de gemeente Gooise Meren. Deze beweging is opgezet naar het voorbeeld van Compassionate Communities; zogenaamde zorgzame gemeenschappen en […]

Esther Mulders (transmuraal palliatief verpleegkundige en sinds kort ook geestelijk begeleider in het Netwerk Palliatieve Zorg regio Roosendaal, Bergen op Zoom, Tholen) vertelt in de campagne Eigenwijzer van ActiZ over De kracht van het open gesprek en proactieve zorgplanning in de laatste levensfase.

“De stem van patiënten en naasten moet luid en duidelijk hoorbaar zijn” – Interview met Marcella Tam, projectleider Consortium Propallia. In dit interview vertelt Marcella Tam over haar persoonlijke drijfveren, de speerpunten van het meerjarenplan, de waarde van uitwisseling met andere consortia en haar wensen voor de komende periode. 

Tijdens hun opleiding tot palliatieve zorg verpleegkundige aan de Erasmus MC Academie in Rotterdam ontmoetten Chayenne van den Oever en Astrid Bekker bij ouderenzorgorganisatie Aafje een bijzondere vrouw: Nel, 91 jaar oud, fragiel, met een zachte blik en een sluier van dementie. Haar lichaam was moe, haar behandeling gestopt. En juist in die laatste fase, toen alles leek te vertragen, kwam er een onverwachte wens naar boven.

De kennis over palliatieve zorg neemt alsmaar toe. Hoe krijg je die kennis geborgd in de opleidingen en in het werkveld? Over die vraag buigt Nienke Bijman zich dagelijks in haar werk als senioradviseur deskundigheidsbevordering voor het NPPZ II.

Met het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland als steun in de rug, zet beroepsvereniging V&VN afdeling Palliatieve Zorg zich in om de positie te verduidelijken van verpleegkundigen, verzorgenden en verpleegkundig specialisten die in palliatieve zorg gespecialiseerd zijn. Palliaweb ging erover in gesprek met de duo-voorzitters van V&VN Palliatieve zorg, Lijdi Hoogenboom en Sjaak Thijssen.

Het organiseren van onderzoekscafés is één van de manieren waarop Ligare, het Consortium Noordoost-Nederland, de driehoek van onderzoek, onderwijs en praktijk met elkaar wil verbinden. Myrna Pelgrum-Keurhorst en Alie Geerts gaan in gesprek over de doelen van dit onderzoekscafé.

Het Generiek kompas is nauw verbonden met het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland. Hoe kan het Generiek kompas zoveel mogelijk profiteren van de kennis en kunde die in het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland zit?

De wegwijzer Palliatieve Zorg Zeeland is een visualisatie van de route die een patiënt doorloopt vanaf de signalering van de palliatieve fase tot en met de nazorg.

Door patiënten te betrekken bij projecten in onderzoek, onderwijs en de praktijk, wordt de palliatieve zorg beter. Voor elk Consortium stelt het NPPZ II daarom budget en ondersteuning beschikbaar voor het (door)ontwikkelen van patiënten- en naastenparticipatie.